zelfstandigen.be

Wat met de zelfstandige in bijberoep?

| 39 Reacties

Zelfstandige in bijberoep worden

Dus jij wil een zelfstandig bijberoep starten en (nog) niet voltijds zelfstandig worden? Wie kan starten als zelfstandige in bijberoep? Wat moet je daarvoor doen en hoe zit het met jouw belastingen en sociale bijdragen?

Meteen een misverstand wegwerken. Wie wil starten in bijberoep, moet zich aanmelden bij een ondernemingsloket. Je kunt daar niet binnenstappen en zeggen: ik wil een zelfstandige in bijberoep worden. Zelfstandige in bijberoep worden, brengt immers geen apart statuut met zich mee. Je moet dezelfde formaliteiten vervullen als een fulltime zelfstandige.

Starten als zelfstandige in bijberoep wil zeggen dat je minstens halftijds voor een werkgever werkt (of een vervangingsinkomen geniet). Aangezien de meeste werknemers volgens de 38-urenweek werken, volstaat het dus om een arbeidsovereenkomst van minstens 19 uur te hebben, om een nevenactiviteit te kunnen aanvatten.

Wie kan ook zelfstandig in bijberoep worden?

Onderwijzend personeel, waarbij je een onderscheid moet maken tussen een statutair benoemde en contractuelen. Voor deze laatste geldt de gewone regeling (minimum halftijds). Bij de vast benoemden is minimum 6/10 van een volledige uurrooster noodzakelijk.

Ambtenaren die minstens 200 dagen of 8 maanden per jaar werken (en waarvan het gepresteerde aantal uren minstens gelijk is aan de helft van het aantal uren van een voltijdse betrekking), komen ook in aanmerking. Op voorwaarde dat ze de toelating van hun werkgever hebben.

Vind je hoofdactiviteit als werknemer in het buitenland plaats? Dan kun je in België een zelfstandig bijberoep beginnen indien het gaat om een tewerkstelling binnen de EU.

Voor mensen met een vervangingsinkomen gelden bijzondere regels. Zo moet iemand in de ziekteverzekering minstens 66 % arbeidsongeschikt zijn. En moet de uitkering die je ontvangt minstens gelijk zijn aan het minimumpensioen voor een alleenstaande zelfstandige.

De regels die op werkzoekenden van toepassing zijn, doen we onderaan dit artikel uit de doeken. Gepensioneerden mag je technisch gezien niet als bijberoepers beschouwen. Het gaat immers om een aparte bijdragecategorie binnen de sociale zekerheid. Wat niet wil zeggen dat zij niet mogen bijverdienen.

Personen met geen of weinig beroepsactiviteit kunnen geen zelfstandig bijberoep starten. Zij kunnen wel terugvallen op afgeleide sociale rechten. En op die manier een zelfstandig bijberoep starten. Het gaat hierbij om gehuwden, weduwnaars of weduwen en studenten jonger dan 25 jaar van wie het zelfstandig inkomen niet meer dan 6 194 euro bedraagt. Overschrijden zij dit bedrag, dan wordt hun activiteit automatisch als hoofdberoep beschouwd.

Gevolgen op sociaal vlak (sociale bijdragen)?

Ook deeltijdse zelfstandigen moeten aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen. Je moet aan het verzekeringsfonds een attest voorleggen waaruit blijkt dat je een hoofdactiviteit uitoefent of een vervangingsinkomen geniet.

Er is voor de sociale kas een verschil tussen iemand die deeltijds zelfstandig is en iemand met een zelfstandig hoofdberoep. Zelfstandigen in hoofdberoep betalen minimum 692 euro per kwartaal. Als ZIB betaal je 22 % op je winst. Wie minder dan 1 393 euro verdient, betaalt geen sociale bijdragen.

Eerste nadeel van een zelfstandige nevenactiviteit: je bouwt geen sociale rechten op. Dus ook al betaal je sociale bijdragen, je hebt geen recht op een (extra) uitkering met betrekking tot kindergeld, ziekte- en invaliditeitsuitkering of pensioen. Ook geen verzekering in geval van faillissement trouwens. De bijdragen die je als deeltijdse zelfstandige betaalt, zijn louter solidariteitsbijdragen.

Gevolgen op fiscaal vlak (belastingen)?

Tweede nadeel: je wordt zwaar belast. Inkomsten uit jouw nevenactiviteit komen bovenop jouw andere inkomsten. Daarmee komen ze terecht in de hoogste belastingschijf.

Als de inkomsten (brutoloon) uit jouw hoofdactiviteit meer dan 11 240 euro bedragen, gaat het om 40 % belastingen. Verdien je meer dan 34 330 euro, dan betaal je als bijberoep belastingen waarvan het percentage 50 % bedraagt. In die context is de oprichting van een vennootschap soms het overwegen waard.

Toegegeven, je hebt de mogelijkheid om eventuele verliezen te compenseren met je andere beroepsinkomsten. In theorie althans. In de praktijk volgt hierover een moeizame discussie met de belastingcontroleur.

Je mag met je nevenactiviteit zoveel verdienen als je wil. Verder kan het als kleine ZIB interessant zijn om gebruik te maken van de vrijstelling van btw als kleine onderneming

Mag je als werkzoekende een zelfstandig bijberoep starten?

Starten in bijberoep kan niet voor werkzoekenden. Tenzij je ouder dan 50 bent en een toelating aanvraagt bij de RVA. Wie een zelfstandig bijberoep uitoefende voordat hij of zij werkloos werd, mag dat onder bepaalde voorwaarden behouden.

  • De nevenactiviteit die je wenst verder te zetten, oefen je al minstens drie maanden uit
  • Je dient een aanvraag in bij de RVA via jouw syndicaat of de Hulpkas voor werkloosheid
  • Het gaat niet om horeca-activiteiten, leurhandel, verzekeringen of iets in de bouwsector
  • Je oefent jouw nevenactiviteit uit op weekdagen na 6 uur ’s avonds en voor 7 uur ’s morgens

Op zaterdag en zondag mag je ook voor eigen rekening werken. Je hebt dan wel geen recht op een werkloosheidsuitkering voor de dagen waarop je in het weekend werkt.

De omvang van jouw inkomsten zijn begrensd. Vanaf 4 027 euro vermindert het bedrag van jouw uitkering.

De eigenlijke berekening doet zich voor als volgt. Je moet de totale jaarlijkse netto-inkomsten delen door 312. Overschrijd je hiermee het dagbedrag van 12,91 euro? Dan wordt jouw werkloosheidsuitkering verminderd met het bedrag van jouw zelfstandige inkomsten dat het dagbedrag van 12,91 euro te boven gaat.

Opmerking: niet alleen de winst uit jouw nevenactiviteit is een bepalende factor. De RVA kijkt ook naar jouw omzet. Als die (erg) hoog uitvalt, gaat de RVA over tot het terugvorderen van de betaalde uitkeringen. In dat geval kun je er misschien aan denken om zelfstandige te worden vanuit de werkloosheid

 

Auteur : Peter De Bruyn

Peter De Bruyn was actief als erkend fiscalist-boekhouder en coördinator van ondernemersprojecten. Hij is de oprichter bij zelfstandigen.be

39 reacties

  1. hoi,

    ik wil graag in januari 2012 met een zelfstandig bijberoep starten (kinderpsychologe). Ik zit nog in de fase me een weg te banen door alle (verwarrende) bijkomende administratie ed. Stel dat ik per week 5 uur therapie geef aan 45 euro per uur. Grote kosten heb ik niet direct (neem 150 euro huur praktijkkruimte per maand) . Hoeveel bijdrage moet ik dan betalen? Wat hou ik over?

  2. Dag

    Stel dat we ervan uitgaan dat je 45 weken per jaar werkt, dan vertegenwoordigt dat een omzet van (5 uur x 45 euro x 45 weken) of 10 125 euro. Min de huur (150 euro x 12) of 1 800 euro betekent dat een nettowinst van 8 325 euro.

    In dat geval moet je rekening houden met 1 750 euro sociale bijdragen en nagenoeg 3 000 euro belastingen. Je hebt er belang bij om geen voorlopige sociale bijdragen te betalen (70 euro per kwartaal) maar wel het volledige bedrag.

    Op die manier hoef je later geen regularisatie te vrezen en betaal je meteen minder belastingen. Netto houd je dus over: 8 325 – 1 750 – 3 000 = 3 575 (wat overeenkomt met een uurloon van goed 15 euro).

    • Dag België!! Dit werkt nu toch het zwartwerk in de hand zeg. Van de 45€ hou je 15 euro over, schandalig zeg!!!

  3. Geachte,

    Ik ben onlangs (juli), zelfstandig in bijberoep geworden en heb een aantal vragen omtrent mijn nettoloon.

    Als inkomen van mijn zelfstandige activiteit genereer ik bruto een maandloon van 1300 Euro.

    Wat hou ik aan het einde van de rit over?

    • Zoals in het artikel aangegeven, komen de inkomsten uit jouw zelfstandige activiteit bovenop je gewone beroepsinkomsten. Wat maakt dat je rekening moet houden met 3 000 euro sociale bijdragen en ongeveer 5 400 euro aan belastingen.

      Aangezien ik bij de berekening ben uitgegaan van 11 maanden omzet (1 maand vakantie), betekent dit dat je netto 41 % overhoudt van je bruto maandloon.

  4. Beste,

    ik ben nu een tijdje bezig als zelfstandige in bijberoep (verkoop van wijn & Cava). Ik heb een vaste job als productieverantwoordelijke. Gehuwd, 1 kind. Maar eigenlijk heb ik geen zicht op hetgeen ik verdien. Aan mijn bankrekening te zien is dat niet veel tot niks. Omdat ik maar een 40 % netto overhoudt. Moet ik denken aan een vennootschap?

  5. Jouw redenering van 40 % zal wel kloppen, Kristof. Ook het feit dat een vennootschap je fiscaal verder kan helpen. In dat geval houd je immers 66 % over (mits het geld in de vennootschap blijft). Je moet er wel rekening mee houden dat een vennootschap oprichten en beheren ook geld kost.

    In ieder geval het overwegen waard. Zeker ingeval van voldoende hoge winst.

  6. Hallo, ik ben nu bijna een jaar zelfstandig in bijberoep. Als IT service provider. Doordat ik veel eigen middelen gebruikt heb (laptop, schroevendraaiers, werktafel om computers in elkaar te steken …), heb ik bijna geen kosten en is mijn winst tamelijk hoog.

    Aangezien we het einde van het jaar naderen, is het niet beter dat ik deze zaken nu opnieuw aankoop maar dan op “naam van mijn nevenactiviteit”?

    • Dag Sami

      Een goede zaak voor de economie maar voor je portefeuille is het geen goed idee om al je materiaal opnieuw aan te kopen. Dat kost meer dan het aan belastingbesparing opbrengt. Het is wellicht beter om je vroeger materiaal als kosten in te brengen.

      Naar aanleiding van je reactie heb ik hierover het volgende artikel geschreven.

      http://www.zelfstandigen.be/kosten-voor-aanvang/

  7. Beste,

    Ik kan dus beroepsaankopen inbrengen? Ook als de som hoger ligt dan mijn omzet/inkomsten?

    Met dank !

    • In theorie is dat zo, Nicolaas. In de praktijk ziet de fiscus niet graag dat je verliezen uit een zelfstandige activiteit fiscaal tracht te compenseren met inkomsten uit loonarbeid. Dat geeft aanleiding tot controle en discussie.

      Ik heb in het verleden altijd gekozen voor een op nulzetting. Dat betekent dat je noch winst noch verlies inbrengt. Door het schuiven van een aantal posten kun je het verlies van je latere winst aftrekken.

      Gevolg: een tevreden belastingcontroleur en geen rompslomp maar jij beslist …

  8. Beste,

    Ik wilde zelfstandige in bijberoep worden. De zaken lopen echter beter als verwacht. Na 1 kwartaal zit ik aan een omzet van 12000 euro. Ik vrees echter dat ik mij ga blauw betalen aan soc bijdragen en belastingen. Ik overweeg om dit in hoofdberoep te doen maar ben bang voor mislukking.

    Kan ik eventueel camionette of werkmachines aankopen om zo de winst te doen zakken? Ben ik niet beter dat ik alle kwartalen bijdragen betaal zoals een zelfst in hoofdberoep doet?

    • Dag

      Inderdaad een mooie omzet voor het eerste kwartaal. Zeker voor een ZIB.

      Inderdaad ook een dure zaak. Vooral op het vlak van sociale bijdrage (zeker als je er rekening mee houdt dat die geen rechten opleveren). Je kunt natuurlijk kosten maken maar in jouw geval gaat het om investeringen. En die moet je afschrijven. Zie http://www.zelfstandigen.be/afschrijvingen/

      Waarom heb je bang om te mislukken? Je slaagt er blijkbaar in om voldoende klanten binnen te halen en voldoende omzet te realiseren. Dat wijst er op dat je goede dingen doet of de dingen goed doet. In die gevallen hoef je niet echt te vrezen. Waar mogelijk kun je jouw aansprakelijkheid (ondernemersrisico) beperken door het oprichten van een vennootschap. Zie http://www.zelfstandigen.be/eenmanszaak-vennootschap/

  9. Ik heb interesse om te starten in bijberoep, echter ik heb een hoofdberoep waarbij ik in de schijf van 50 % zit. Ik wil niet teveel verdienen maar toch wel iets en ook kosten inbrengen voor aankoop materiaal. Loop ik een risico dat mijn belastingen nog meer stijgen?

    • Dag Peter

      De schijf van 50 % is de hoogste belastingschijf in ons land. Er is dus zeker geen gevaar dat jouw belastingen nog zullen stijgen. Hoewel ik niet weet of dat voldoende antwoord op jouw vraag is. Het komt er in ieder geval op neer dat jij als ZIB 50 % belastingen over jouw belastbare winst betaalt. Of het nu om 1 000 dan wel om 10 000 euro gaat.

  10. Beste Peter

    Even inspringen in het gesprek met Peter Kabol.

    Ik val ook in dezelfde schijf van 50% en heb volgende vragen:
    - Indien ik meer als 1 393 euro (maandelijks of jaarlijks?) verdien betaal ik dan ook 22%?
    - Betaal ik ook 50% aan belastingen op de volledige omzet?
    - Wat zijn de vaste kosten wanneer ik dit wil opstarten?

    • Dag Nick

      Het gaat om 1 393 euro op jaarbasis (dus niet per maand). En als je geen vrijstelling geniet, betaal je inderdaad 22% sociale bijdrage.

      Zowel de sociale bijdragen als de belastingen, betaal je niet op de omzet. Wel op de winst d.w.z. omzet – beroepskosten.

      Vaste kosten zijn de provincie (en eventueel gemeente) belastingen voor bedrijven (tussen de 100 en 200 euro) en het ereloon van je boekhouder of accountant.

  11. Zelfstandige in bijberoep worden ? Let op voor een FISCALE VALKUIL ! Van zodra je het statuut hebt, zelfs al verdien je nog weinig of zelfs niets, de Provincie “STRAFT JE ONMIDDELLIJK” met een fikse AANVULLENDE PROVINCIALE BELASTING. Onze politici beweren dan dat ze alle maatregelen treffen om het statuut van zelfstandige aan te moedigen, MAAR EEN STRAFFE BELASTING…die ik beschouw als een straf, een ontmoediging ipv een aanmoediging om eraan te beginnen!

  12. ik heb een full time job als postbode en nu heb ik kans om bij te verdienen als instructeur paardrijden maar dit dan als zelfstandig bijberoep.

    Als ik het voorafgaande lees is dit echter niet interessant i.v.m. de belastingsschijf. De manege eigenaar vertelde mij dat dit voor hem wel interessant was, maar moet ik dan niet een ongelooflijk uurloon vragen om nog iets over te houden? Hoeveel bijdrage zou ik dan moeten betalen per jaar?

    Is er ook geen regeling dat men het eerste jaar geen belastingen moet betalen?

    • Het spreekt voor zich dat dit voor de eigenaar van de manege een goede zaak is. Omdat hij jou niet als personeel hoeft in te schrijven en dus ook geen patronale lasten dient te betalen. Jij betaalt immers zelf jouw sociale bijdragen.

      Daarom dat je deze ook moet verrekenen in jouw uurloon, samen met alle andere kosten en jouw eigen loon. Of je dan bij een ongelooflijk uurloon uitkomt, is zeer twijfelachtig. Het hangt er maar vanaf waarmee je het vergelijkt.

      Met betrekking tot de belastingen, moet ik je teleurstellen. Iedere zelfstandige (in bijberoep) betaalt belastingen. En dat vanaf het eerste jaar…

  13. Beste,

    Ik denk er al een tijdje over na om mijn zelfgemaakte sieraden via internet/marktjes te verkopen als zelfstandige in bijberoep. Nu lees ik hier dat ik 50% belastingen zou betalen, 22% sociale bijdragen en (bij omzet >5580 ) 21% btw. Als ik alles optel dus 93% aan belastingen en soc. bijdragen en btw… dus zou ik maar 7% over houden? of ben ik volledig mis?

    • Oei Elke, dat ziet er niet goed uit. We leven in een overbelast land maar zo erg is het ook weer niet.

      Vooreerst is de btw een verbruikersbelasting, dus niet iets dat jij betaalt maar wel de consument. Als je dus 25 euro voor een sieraad zou vragen, wordt dat 30 euro voor de klant (die aan jou 5 euro btw betaalt, die jij later stort naar de staat).

      Op die 25 euro betaal je 5,50 euro sociale bijdragen (22 %). 25 – 5,50 = 19,50 euro en daarover betaal je tussen de 40 en 50 % belastingen als je naast jouw zelfstandig bijberoep in loondienst werkt. Blijft dus 10,72 euro gemiddeld over of 43 %

  14. Beste,

    Ik heb een vraag ivm bovenstaand gegeven. “Wie minder dan 1 393 euro verdient, betaalt geen sociale bijdragen.” Gaat het hier dan om een winstbedrag van 1393 euro of over een omzet van 1393 euro?

    Met vriendelijke groeten

    • Winst, Ellen.

  15. Ik moet mijn omzet (marge) doorgeven aan de RVA, is dit dan gewoon opbrengsten – kosten (startkosten) en heb kapitaal op mijn bedrijfsrekening gezet 500 EUR, Moet je dan van die 500 vertrekken – kosten + opbrengsten of gewoon van 0 vertrekken en kosten – opbrengsten doen? En in welk vak van de belastingaangifte kan dit omzetbedrag best gezet worden?

    • Dag Nik

      Je schermt met een aantal termen (door elkaar). Wat je aan de RVA moet doorgeven, is jouw omzet (totaal van de opbrengsten excl. btw).

      Dat bedrag moet je ook opnemen in vak XVI (code 1600) van DEEL 2 van je aangifte.

      • Beste Peter,

        Bij code 1600 vermelden we dus onze omzet. Maar waar vermelden we best onze kosten? Bij code 1620? Het verschil tussen beide (winst) wordt dan bij mijn hoofdinkomen bijgeteld zodat ik er belastingen op betaal. Klopt dit?

        Bedankt!

        • Je redenering klopt, Tom.

          Het is wel code 1606 die je moet invullen en niet 1620.

  16. Beste Peter,

    Dank voor de info, schitterende site!!

    Sinds enkele maanden heb ik ook een statuut als zib.

    Vraag van de dag: Stel je wil netto 250€ overhouden aan een opdracht, dan ben je haast verplicht 40% van dat bedrag extra aan te rekenen, of vergis ik mij?

    • Veel meer, Jess.

      Doorgaans houd je netto 40% over waardoor je omzet 2,5 keer hoger moet liggen dan het door jouw beoogde winstresultaat. In jouw voorbeeld gaat het om 625 euro.

      • Dank voor info! Oei, dat is een groot verschil… Geldt dit principe ook voor een nv?

        • Nv, bvba, vof…het maakt niet uit. Voor vennootschappen liggen de kaarten inderdaad anders. Voor zover je de winst (grotendeels) in de vennootschap laat zitten.

          Best dat je hierover eens binnenstapt bij een professional in de buurt (zie: boekhouder vinden).

  17. Beste Peter, ik weet dat het hierboven al dikwijls gevraagd is, maar kwam niet direct iets tegen wat op mij specifiek van toepassing is…Ik ben van plan als taxi chauffeur iets bij te verdienen, en ze vragen of ik dit kan doen als ZIB, het zou maar gaan om +/- 250 EURO per maand dat ik bijverdien…gaat daar dan nog iets van afgaan of gaan mijn belastingen dan minder goed uitvallen? Is het makkelijk om je als ZIB in te schrijven en zijn er verborgen kosten in het begin of tijdens dit statuut? Als ik een maand dan niks zou bijverdienen, is dit een probleem?

    • Zelfde regeling als voor iedereen d.w.z. 22% sociale bijdragen en op wat daarna overblijft tussen de 40 en 50% belastingen.

      Inschrijven als ZIB is niet moeilijk en de enige “verborgen kosten” zijn de provinciebelastingen. Je moet natuurlijk wel in regel zijn met de bepalingen voor bezoldigd personenvervoer en over een attest bedrijfsbeheer beschikken.

      Als je een maand niks zou verdienen, heb je nagenoeg ook geen kosten.

  18. Ik werk in ziekenhuis als werknemer (75%) en heb een zelfstandig bijberoep met sociale bijdragen van meer dan 1000 euro/kwartaal.

    Bouw ik pensioenrechten op?

    • Wel als werknemer, Jan. Niet als zelfstandige in bijberoep :-(

      Omdat je spreekt van 1 000 euro per kwartaal, bestaat de kans dat je sociale bijdragen betaalt zoals iemand in hoofdberoep (vanaf 13 000 euro winst). Indien bij pensionering blijkt dat je geen volledige loopbaan kunt aantonen, wordt je pensioen aangevuld met de zelfstandige jaren in bijberoep waarvoor je bijdragen betaalde zoals iemand in hoofdberoep. Best eens contact opnemen met je sociale kas om na te gaan of VAP (vrij aanvullend pensioen), voor jou tot de mogelijkheden behoort.

  19. Beste Jan,

    Vanaf het jaar dat u in bijberoep evenveel bijdragen betaalt als het minimum van een zelfstandige in hoofdberoep kunnen die jaren meetellen voor de berekening van uw pensioen. Het gaat hier over ongeveer 750 euro per kwartaal dus voor u telt dit jaar al mee.

    Concreet: stel dat u op uw 65ste verjaardag 40 jaar gewerkt hebt als loontrekkende en 5 jaar als zelfstandige in bijberoep met voldoende bijdragen, dan zal men voor de berekening van uw pensioenbedrag 45 loopbaanjaren in rekening nemen. Dat zijn de 40 jaar als loontrekkende + de 5 jaar als zelfstandige in bijberoep.

    Bovendien kunt u voor die jaren vandaag al een extra pensioensparen doen nl. VAPZ: Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Hierbij spaart u jaarlijks een bepaald bedrag dat u vandaag al als kost mag inbrengen. Als u 65 jaar wordt, zal men uw volledige spaarbedrag + de verdiende interesten aan u alleen uitkeren.

  20. Gevolgen op fiscaal vlak (belastingen)?
    “Als de inkomsten (brutoloon) uit jouw hoofdactiviteit meer dan 11 240 euro bedragen, gaat het om 40 % belastingen. Verdien je meer dan 34 330 euro, dan betaal je als bijberoep belastingen waarvan het percentage 50 % bedraagt”

    Ik zit bruto onder deze 34 330 euro met mijn hoofdberoep. Met mijn bijberoep erbij geteld, kom ik hier wel boven. Word ik dan 50% belast?

    • De belastingen werken met schijven, Sven.

      Dat betekent dat je 50% betaalt op het gedeelte dat 34 330 euro te boven gaat. Op het andere deel betaal je de lagere aanslagvoet.

Geef een reactie

Verplichte velden *.